STAP 3

Opbouw interne organisatie

De deskundigheid en de procedures die voor de invoering van het PKVW nodig zijn, dienen goed ingebed te worden in de interne gemeentelijke organisatie. Van belang is dat de keurmerkactiviteiten onderdeel worden gemaakt van gemeentelijke werkprocessen.

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid biedt ondersteuning aan haar veiligheidspartners om onder andere de (interne) organisatie van het Politiekeurmerk Veilig Wonen daar waar nodig toe te lichten.

Opleidingen PKVW

IBOR( Inrichting en Beheer Openbare Ruimte)

Voor gemeenten is de opleiding IBOR een mogelijkheid om geheel op de hoogte te raken van procedures en eisen die met name voor de gemeente van belang zijn. Dit is geen verplichte opleiding, maar een kennismaking met het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Het is een goede handreiking voor gemeenteambtenaren die betrokken zijn bij bouw- en woningtoezicht, veiligheid en openbare orde en sociaal veilig ontwerp en beheer van de openbare ruimte. Er is geen toets aan verbonden.

Dag Nieuwbouw

De dag Nieuwbouw (complexen) is de eerste dag van de opleiding Bouwplanadviseur. De dag kan ook als een opzichzelfstaande opleiding gevolgd worden. De doelgroep bestaat dan bijvoorbeeld uit ambtenaren van Bouw en Woningtoezicht die meer willen weten over de eisen uit het Bouwbesluit omtrent inbraakwerendheid, of medewerkers van een corporatie die aan de vooravond staan van een renovatieproject. Tijdens de cursusdag worden alle eisen van het PKVW Nieuwbouw op woningniveau besproken, alsmede de structuur en eisen van het certificaat Veilig Complex Bestaande Bouw. Aan deze dag is geen toets verbonden.

Bouwplanadviseur

De opleiding Bouwplanadviseur is gericht op sociale veiligheid in het algemeen en het Politiekeurmerk Veilig Wonen in het bijzonder. Het handboek PKVW 2008 is duidelijk en overzichtelijk. Echter, zonder de kennis die in deze opleiding wordt opgedaan, is het volledig begeleiden van een bouwtraject lastig. De basisopleiding Bouwplanadviseur is bedoeld voor adviesbureaus, ontwikkelaars en gemeenten. Dit is geen verplichte opleiding binnen het PKVW. De opleiding wordt afgesloten met een examen. Diploma's worden verzorgd en geregistreerd door het CCV.

Opfrisdag Bouwplanadviseur

Elke 2 jaar wordt een nieuwe opfrisdag Bouwplanadviseur ontwikkeld voor diegene die beroepsmatig aan het werk is met bouwplannen conform het PKVW en graag op de hoogte wil blijven van de nieuwste eisen en ontwikkelingen binnen het PKVW. Het is geen verplichte opleiding. Er zijn op dit moment geen CCV eindtermen en er is geen toets of examen aan verbonden. De dag wordt afgesloten met een toets (geen examen). Een certificaat van deelname wordt verzorgd door het opleidingsinstituut. Het CCV houdt geen registratie bij.

Kennis inkopen van externen

In het traject naar het verkrijgen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen kan de regiehouder gebruik maken van externe adviseurs. In het geval van nieuwbouw, bij complexe trajecten of in geval er weinig ervaring bij de regiehouder is, kan inschakeling van een ervaren (bouwplan)adviseur nuttig zijn. Een ervaren adviseur brengt advies uit aan de opdrachtgever en helpt de opdrachtgever te komen tot een goed en veilig ontwerp en de uitvoering hiervan. Opdrachtgevers van deze adviseurs zijn zelf verantwoordelijk om na te gaan of de adviseur in hun situatie de meest geschikte partner is.

Taken en verantwoordelijkheden

Procesbegeleiding

Het is van belang dat voor de uitvoering van het project een procescoördinator (regiehouder) binnen de gemeente aanwezig is die weet welke stappen gezet moeten worden om te komen tot een goedgekeurd project. De procescoördinator moet deze stappen ook monitoren, maar hoeft daarvoor niet noodzakelijkerwijs zelf een opgeleid bouwplanadviseur te zijn.

De procescoördinator wordt op een dusdanige plaats in het ambtelijk apparaat ondergebracht dat optimaal rendement van de inspanningen op PKVW-gebied kan worden verwacht. Het ligt voor de hand hierbij te denken aan de sectoren Bouw en Woningtoezicht, Vergunningen en/of Openbare Ruimte.

Verder zijn er diverse andere gemeentelijke afdelingen betrokken bij de invoering en toepassing van het keurmerk. Naast de coördinator integrale veiligheid (veiligheidsbeleid, regie) en de afdeling voorlichting (informatievoorziening, communicatie) ook de afdelingen die gaan over grondzaken, bouw- en woningtoezicht, vergunningen, handhaving, milieu, plantsoenen, ruimtelijke ordening en dergelijke.

Adviseren en toetsen

Om te kunnen adviseren en toetsen dient de gemeente te beschikken over een bouwplanadviseur. Voor gemeenten is het gunstiger om over twee bouwplanadviseurs te beschikken, zodat men elkaar indien nodig kan vervangen. Overigens kunnen het twee ambtenaren zijn die bouwplantoetsen als neventaak hebben. Kleinere gemeenten kunnen hierbij samenwerken in regionale samenwerkingsverbanden. Uiteraard kan er ook een bouwplanadviseur ingehuurd worden. Een andere mogelijkheid is dat de gemeente verantwoordelijk is voor de openbare ruimte en de projectontwikkelaar voor de uitvoering op kavel-, gebouw- en woningniveau. Op deze manier is het basiskennisniveau bij de gemeente voldoende om goed te adviseren en toetsen.

Om op voorhand een gedegen PKVW beoordeling van het project te krijgen, kan de Landelijke beoordelingscommissie van het CCV ingeschakeld worden. De Landelijke beoordelingscommissie beoordeelt bouwprojecten vooraf op de eisen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Deze commissie werkt onder verantwoordelijkheid van het CCV en bestaat uit een team van onafhankelijke bouwplanadviseurs. Wanneer uw plan is goedgekeurd en u bouwt conform dit plan dan zal bij oplevering de inspectie-instelling ook conform dit plan inspecteren. Dit geeft in de planfase al een grotere mate van zekerheid dat certificatie van uw plan ook haalbaar is.

Inspecteren en certificeren

De gemeente voert de opleveringsinspectie niet zelf uit. Inspecteren en certificeren is geen taak van de gemeente. Hiertoe wordt verwezen naar de lokale PKVW-erkende beveiligingsbedrijven (bij bestaande bouw) of naar een inspectie-instelling (bij nieuwbouw). De kosten waarmee de opleveringsinspectie en het verkrijgen van het keurmerk gepaard gaan, kunnen worden verdisconteerd in de bouwkosten.

Controleren en handhaven

De afdeling die met toezicht en handhaving is belast, heeft de verantwoordelijkheid voor de controle op de naleving van de wettelijke voorschriften. Met de toepassing van het Politiekeurmerk Veilig Wonen in de nieuwbouw wordt het deel inbraakwerendheid door de inspectie-instelling afdoende beoordeeld. Het voordeel daarvan is dat de afdeling zelf niet alle kennis in huis hoeft te hebben.

Projectmatige samenwerking

Projectmatige samenwerking tussen afdelingen, andere gemeenten en externe partijen heeft voor het uitvoeren van het PKVW meerwaarde. Hierbij moet worden gedacht aan een (netwerk)organisatie waarin bijvoorbeeld de gemeente, de politie, projectontwikkelaars en woningcorporaties participeren. Een dergelijk samenwerkingsverband kan onder meer het kader scheppen waarbinnen de gemeente haar regierol goed kan uitvoeren.

Qua organisatievorm zijn diverse constructies denkbaar. Gedacht kan worden aan een gemeentelijke adviesraad of een gemeentelijk platform. Eén van de taken die kan worden ondergebracht in het samenwerkingsverband is het toezien op de naleving van afspraken, procedures en behaalde resultaten. Daarmee wordt tevens in belangrijke mate de rol/functie van een (regionale) keurmerkcommissie vervangen.

Advies voor kleinere gemeente

In kleinere gemeenten zal wellicht minder gemakkelijk capaciteit kunnen worden vrijgemaakt. Kennisopbouw en onderhoud is als gevolg daarvan moeilijker realiseerbaar. Samenwerkingsverbanden tussen kleinere gemeenten zijn dan ook goed denkbaar, zoals een regionaal of districtelijk samenwerkingsverband; dit biedt mogelijkheden om coördinatie, kwaliteitszorg, expertise en capaciteit op efficiënte wijze te koppelen of in te huren.

Overzicht regionale samenwerking
Het CCV heeft in kaart gebracht welke samenwerkingsverbanden er zijn en welke onderwerpen behandeld worden. Op het gebied van Veilig Wonen geven veel gemeenten aan dat zij dit als een lokaal thema zien. Toch zijn er ervaringen opgedaan door bijvoorbeeld Samenwerkingsverband Regio Eindhoven (SRE) waarbinnen een of twee adviseurs met gedegen kennis van het Politiekeurmerk Veilig Wonen de aangesloten gemeenten kunnen adviseren over het PKVW in zowel de Nieuwbouw als Bestaande Bouw. Kleinere gemeenten voor wie het niet loont om een eigen bouwplanadviseur op te leiden en in dienst te houden, zijn gebaat bij regionale samenwerkingsverbanden waar zij allemaal (financieel) bijdragen om toch de juiste kennis in huis te houden.

Werkproces

Een werkproces draagt eraan bij dat ambtenaren snel en efficiënt op de hoogte gebracht worden van de werkzaamheden rondom de invoering van het PKVW. In gemeente Alphen aan den Rijn wordt gebouwd onder het Politiekeurmerk Veilig Wonen. De gemeente kiest voor het inschakelen van externe advisering. Natuurlijk kan een gemeente er ook voor kiezen om eigen mensen op te leiden wanneer er bijvoorbeeld vaker sprake zal zijn van nieuwbouw of grootschalige renovatieprojecten.

Heeft u werkprocessen van andere gemeenten of woningcorporaties voor ons? U kunt deze insturen aan pkvw@hetccv.nl en wij plaatsen deze in dit digitale stappenplan.

Politiekeurmerk CCV